Zijn met pijn… Als ik mensen coach blijkt dit vaak dé ontbrekende vaardigheid te zijn.

Het lijkt wel alsof we dit als mensheid een beetje vergeten zijn.

Want ga maar na: duizenden jaren lang hebben we als mensheid overleefd zonder pijnstillers, antidepressiva en Netflix. Stel je alleen maar voor hoe een bezoekje aan de tandarts er in de middeleeuwen aan toe ging en je snapt wat ik bedoel.

We zijn omgaan met pijn niet alleen vergeten of verleerd… we zijn zelfs bang geworden voor pijn!

De mens lijdt immers het meest door het lijden dat zij/hij vreest

Overigens kun je ’pijn’ hier ruim opvatten, dus denk niet alleen aan fysieke pijn, maar ook aan emotionele pijn en andere vormen van innerlijk ongemak, zoals: pijnlijke herinneringen, lastige emoties en ongewenste fysieke sensaties.

Hoewel we allemaal verlangen naar een pijnvrij leven is dit weinig realistisch: alles wat waardevol is in een mensenleven kan pijn opleveren of het nu gaat over de liefde, ouderschap, sport, kunst, werk of ondernemerschap.

En hoe banger je bent voor pijn, hoe meer je het leven gaat vermijden en hoe kleiner je leventje wordt. En uiteindelijk is dat juist héél pijnlijk… Zie je de vicieuze cirkel?

Gelukkig geldt dit ook andersom: hoe beter je pijn kunt verdragen hoe vrijer en stoutmoediger je wordt als mens. En hoe beter je dus in staat zult zijn om het leven te leiden waar jij voor kiest.

Zo bezien is het verdragen van pijn dus een soort superpower!

En weet je wat nu het goede nieuws is? ‘Zijn met pijn’ is gewoon een vaardigheid die iedereen met een klein beetje lef en een gezonde nieuwsgierigheid kan leren!

NB: onderstaande kennis is afkomstig van de methode ACT (Acceptatie en Commitment Therapie) en staat gedetailleerd beschreven in ons boek over Coachen met ACT.

Zijn met pijn in vier stappen: Ê.T.R.E.

Als je mij kent, dan weet je hoe gek ik ben op acroniemen. In dit geval kwam ik op: ÊTRE als passend acroniem voor ‘zijn met de pijn’. De vier letters staan voor: erkennen, toelaten, ruimte geven, en verder! Let ook op het dakje op de Ê: dat staat voor het geven van onderdak aan het ongemak, of het welkom heten van gevoelens.

Laten we deze vier stappen eens nader bekijken:

Erkennen. Voordat je een innerlijk ongemak kunt accepteren, zul je het moeten erkennen. Kijk eens of je het gevoel een passende naam kunt geven, zoals: boosheid, verdriet, angst, frustratie, onrust, spanning. Neem hier even de tijd voor. Zeg bijvoorbeeld in stilte tegen jezelf: Dit is verdriet… Of: er is angst…Of simpelweg: ‘Boos’.

Toelaten. Bij deze stap zeg je innerlijk ‘ja’ tegen het gevoel. Het is alsof je het gevoel toestemming geeft om er te zijn. Zeg bijvoorbeeld tegen jezelf: ik vind dit niet fijn, maar ik laat het toe. Of: laat me dit maar voelen, het is er toch al. Of zeg simpelweg ‘ja’.

Ruimte geven. Deze stap is het meest lichamelijk van aard en kan zo lang duren als je wilt of als nodig is. Waar de eerste twee stappen slechts enkele seconden hoeven te duren, kan deze stap – afhankelijk van de ernst en je behoefte – tussen de vijftien seconden en vijftien minuten duren. Nadat je het gevoel hebt toegelaten, geef je het nu ook de ruimte. Dat kan op allerlei manieren:

Afhankelijk van de intensiteit en de situatie waarin je bent, kun je kiezen om korter of langer de tijd te nemen voor deze derde stap. Als je bijvoorbeeld docent bent, midden op een schooldag, dan heb je er waarschijnlijk niet veel tijd voor.

En toch kunnen twee minuten hier een groot verschil maken!

Hoe je je volgende klas binnenstapt, welke energie je meebrengt en hoe die klas dat vervolgens aan je terug spiegelt.

En als je het gevoel hebt dat stap drie nog niet klaar is, maar je nu eenmaal dóór moet, dan kun je later op de dag nogmaals tijd en ruimte maken voor de gevoelens van dat (nieuwe) moment. Hetzelfde geldt natuurlijk als je een andere drukke baan hebt.

En verder. Nadat je jezelf zo even ruimte hebt gegeven om te voelen, ga je verder met je dag. De kans is groot dat je nu eerder wijs zult handelen in plaats van automatisch reageren op de trigger die je van streek maakte. Uiteraard kun je je waarden als leidraad nemen. Zo krijg je dus steeds meer grip op je gedrag en plant je steeds vaker zaadjes van toewijding.

Wil jij ook leren Coachen met ACT? Wij geven zowel een Driedaagse basistraining Coachen met ACT  als een Driedaagse verdiepingstraining Coachen met ACT.

En hier vind je een gratis Ebook over Coachen met ACT.

Vond je deze blog leuk of nuttig?  Please like or share!

Heb jij aanvullende effectieve tips om om te gaan met de pijn des levens? Deel ze svp hieronder!

Ken je dat?

Dat licht jaloerse gevoel als je van die beelden ziet van vaak hele knappe mensen die helemaal Zen zitten te zijn op een mooie plek in de natuur?

Dat je denkt van: die drinkt zeker ook elke dag een groene smoothie voor het ontbijt?

Na een lange nacht vol tantrische seks?

Ok, nu draaf ik misschien door, maar je snapt wat ik bedoel toch?

Ik weet dat veel mensen best wel mindfulness zouden willen beoefenen, maar er toch niet aan toe komen.

En dat is jammer, want deze bewezen-effectieve mind-training hoeft helemaal niet lang te duren en kan ook leuk zijn: er valt echt  een hoop bij te genieten!

En ik geef toe, om werkelijk alle vruchten te plukken ontkom je niet aan ‘oefenen als het moeilijk is’, maar weet je, dat kan altijd later nog!

Zeker in het begin van je beoefening is er niks mis mee als je het nog even kort, licht en luchtig houdt. Dan ben je tenminste ‘on the road’!

En dit helpt ook als je al wel wat meer ervaring hebt, maar tijdelijk in een motivatie-dipje zit.  Zo van: ‘oh ja, mindfulness… Dat stond ook nog op mijn to do lijst. Maar wanneer in hemelsnaam?’

Weet je wat het óók is?  Omdat veel Nederlanders bewust of onbewust zijn gevormd door Calvinistische normen en waarden, interpreteren we kennis uit een andere cultuur vaak op diezelfde manier en voor we het weten gaan we nogal streng om met iets waarbij je met strengheid juist de plank misslaat…

Omdat ik jou én de wereld wat meer ‘Peace of mind’ gun heb ik 12 speelse mindfulness-oefeningen op een rijtje gezet die je in principe overal kunt doen (behalve als je achter het stuur zit).

Experimenteer en have fun!

Luister naar muziek, maar dan echt…

Zet eens een favoriet stukje muziek op (klassiek, pop, jazz, wereld, etc.) en speel met het ‘in- en uitzoomen’ van je aandacht: focus eerst je aandacht zo goed als je kunt op één of meer losse instrumenten die je hoort: bas, drums, piano, gitaar, zang etc. Zoom daarna uit en luister naar het geheel. Zoom daarna weer in, etc. Geloof me: dit kan een heel intense muziekervaring geven!

Versla jezelf!

Als je van een beetje competitie houdt kun je jezelf eens uitdagen en zien hoeveel in- en uitademingen jij je aandacht erbij kunt houden zonder verzeild te raken in gedachten of de tel kwijt te raken. In het begin kom je misschien niet eens tot 10, maar al snel kom je misschien wel tot 20, 50, etc.

Douchen met aandacht

Veel mensen ervaren douchen als ‘een heerlijk momentje voor jezelf’. En toch staan we ook vaak de komende dag al door te nemen waardoor we nauwelijks de aangename sensatie opmerken van het warme water op onze huid. Best zonde, want weet je: je kunt toch niet voorspellen of controleren  hoe je dag zal verlopen. Dan kun je maar beter mindful aan je dag beginnen door echt even aandachtig te genieten van dat bijzondere moment. En wat een luxe eigenlijk dat we in Nederland gewoon douchen in ‘warm drinkwater’. Er zijn heel veel gebieden op de wereld waar ze daar alleen maar van kunnen dromen. En als jij – net als ik – doet aan koud afdouchen, blijf dan na afloop nog 15 seconden staan om je heerlijk tintelende lijf te voelen!

Voel je voetzoelen

Het wonderlijke van je voetzolen is dat je ze best goed kunt voelen – ook al zitten ze ver van je hoofd (bij mij zeker, want ik ben ruim 2 meter lang). Ook verbinden ze je met de aarde. En tegelijkertijd blijven je voeten vaak vrij van emotionele wervelstormen. Waar het in je buik, middenrif en borstkas behoorlijk onstuimig aan kan voelen, blijven je voeten heerlijk neutraal. De kunst is er een tijdje bij te blijven met je aandacht. Dit kan zowel wandelend, staand, als liggend!

Het 5 x 5 je

Deze kun je meteen in praktijk brengen als je wilt en het leuke is: hij is overal anders…

Stap 1. Breng je aandacht naar je buik en borst en word je daar op een vriendelijke manier bewust van je ademhaling. Merk gewoon op hoe je buik en borst op en neer bewegen op het ritme van je ademhaling, bijvoorbeeld 5 x in en uit.

Stap 2. Kijk eens of je met verwondering, met de ogen van een kind om je heen kunt kijken naar 5 objecten in deze ruimte.

Stap 3. Sluit nu je ogen en luister naar de klank van 5 geluiden alsof je ze voor de eerste keer hoort.

Stap 4. Ga nu met je aandacht naar binnen en merk 5 fysieke sensaties op. Bijvoorbeeld je voeten op de grond, je contact met de stoel, de kleding op je huid, de temperatuur van de lucht.

Stap 5. Herhaal stap 1.

Hoe was dit voor je?

Glimlach naar elke cel

Dit is echt een feelgood-oefening die ik leerde van een Qigong-meester: laat je ogen zacht worden en tover een heel subtiele Mona Lisa-achtige glimlach rond je mond. Dit is nauwelijks waarneembaar aan de buitenkant, maar voor jou duidelijk voelbaar aan je binnenkant. Voel hoe er als het ware een zonnetje in je borstkas gaat schijnen en richt deze ‘glimlach energie’ naar elke cel van je lichaam. Gebruik je fantasie en stel je voor dat al je lichaamscellen kleine smileys worden….

Durf te genieten en verbeter meteen je brein!

Rick Hanson stelt dat als we onszelf toestaan om werkelijk te genieten (met minimaal 15 seconden pure aandacht) we allerlei positieve brein-verbindingen aanmaken die ons stressbestendiger maken en bijdragen aan ons welzijn. Hier lees je meer over Rick Hanson en zijn H.E.A.L. methode.

One minute mindfulness

Een gemiddeld mens ademt ongeveer 12 keer per minuut. Als jij dus midden in de hectiek een minuutje voor jezelf zou willen nemen, dan kan dat simpelweg door 12 ademhalingen te tellen. Nog lijfelijker wordt het als je bijvoorbeeld bij elke ademhaling één van je vingers omvat met de andere hand. Zo adem je tot 10. En voor nummer 11 en 12 kun je je beide handen inéén slaan: eerst verkeerd om en daarna zoals je gewend bent… Misschien is dit een leuke om nu meteen even te doen… Het kost je precies één minuut!

Wandel met al je zintuigen open

Wandelen is op zich al één van de gezondste oefeningen die je kunt doen, maar het wordt nóg intenser als je al je zintuigen wagenwijd open zet. Geef allereerst je ogen de kost en geniet van een mooie lucht, een bijzondere paddenstoel, een spinnenweb vol dauwdruppels, een groep ganzen in kordon. Luister bijvoorbeeld naar de klank van wereld om je heen, zoals de wind, vogels, je eigen voetstappen. Voel hoe je lijf zich voortbeweegt en hoe je ademt. Tel even je voetstappen of laat je adem hiermee synchroon lopen: In 2, 3, 4 en uit, 2 3, 4, etc. En minder voor de hand liggend: gebruik je neus en geniet van alle herfstgeuren of juist van de honing-achtige geur in het voorjaar.

Doe iets met minimale spierspanning

Ongemerkt bouwen we vaak spierspanning op in de loop van de dag, zeker als we gestresst zijn of veel op ons bordje hebben. Een mindfulness-oefening die werkelijk 0 minuten extra tijd kost is iets wat je toch al doet gedurende vijf minuten met minimale spierspanning te doen. Dit kan gaan om fietsen, wandelen (met een rugtas), strijken, koken, de hond uitlaten, afwassen, vrijen, een gesprek voeren, etc. Je zult merken dat dit alleen maar lukt door je lichaam te scannen op zoek naar onnodige spierspanning en dat is behoorlijk mindful. Oh ja en spanning die je (nog) niet kunt loslaten, die laat je voor dit moment gewoon zitten.

Bekijk je dierbaren met frisse ogen

Als je samenwoont met een partner en/of kinderen en/of huisdieren dan kan het heel fijn zijn (voor beide partijen) om ze af en toe met nieuwe ogen te bekijken. Het helpt als je je daarbij afvraagt: hoe ziet hij / zij / het er vandaag uit? Wat kan ik zien door goed te kijken alsof ik ze voor de allereerste keer ontmoet? Je zult merken dat je allerlei subtiele verschillen gaat opmerken van dag tot dag. En wees ook niet verbaasd als je spontaan wat meer liefde, compassie of zelf verliefdheid ervaart… (o:

Zet een goede Mindfulness-app op je telefoon

Zelf ben ik een groot fan van de gratis app Insght Timer met de beste leraren ter wereld die een of meer geleide meditaties voor je hebben ingesproken. Je kunt zoeken op thema, op leraar, op tijdsduur. En hij is ook nog motiverend omdat-ie bijhoudt hoeveel dagen je app een rij hebt gemediteerd.

 

Hopelijk heeft deze blog je op nuttige ideeën gebracht! Zo ja, please share!

Weet jij zelf ook nog fijne, speelse manieren om Mindfulness in je dagelijkse leven te integreren? Deel ze svp hieronder!